ویکی‌مدرسه/جزوات درسی سال اول دبیرستان/شیمی یک/فصل اول:مايعی كمياب در عين فراوانی

از ویکی‎نسک، کتاب‌خانه آزاد.

همین امروز کمک کنید این کتاب در حال تکمیل است.اگر مایل به همکاری هستید همین امروز شروع کنید.

فهرست مندرجات ۱ آب ۱.۱ عنصر ۱.۲ مولکول(ترکیب) ۱.۳ نماد شیمیایی عناصر ۱.۴ فرمول شیمیایی ۱.۵ پیوند کووالانسی ۱.۶ مولکول قطبی ۱.۷ ساختار مولكول آب ۱.۸ ظرفيت ۲ دليل‌های غيرعادي بودن آب ۲.۱ حجم آب هنگام يخ زدن بيشتر ميشود ۲.۲ گرماي تبخير

[ویرایش] آب

آب مایعی است که در ۱۰۰ درجه می‌جوشد می‌زند و در ۰ درجه یخ می‌زند و همچنین آب مایعی است بی رنگ،بی بو،بی مزه که حدود ۷۵٪ سطح زمین را آب فرا گرفته.در طبیعت هم به سه نوع جامد(یخ) مایع(آب) گاز(بخار)دیده می‌شود.

آب منبعی تجدیدپذیر است و طبیعت آن را می‌تواند دوباره تولید کند ولی به علت کمبود آب شیرین در دنیا مردم جهان با بی آبی مواجه هستند.
به مجموعه رویداد‌هایی که به هم پیوسته بوده و باعث تغییر میشوند فرآیند گویند.

آب در ۱۰۰ درجه می‌جوشد و به بخار تبدیل می‌شود.

حجم آب از صفر و زیر آن زیاد می‌شود،بین ۰ و ۴ درجه سانتی گراد حجم آب کم می‌شود و از ۴ تا ۱۰۰ درجه حجم آب شروع به زیاد شدن می‌کند زیرا در اثر گرما جنبش مولکول‌ها زیاد می‌شود و فاصله ی بین مولکول‌ها شروع به زیاد شدن می‌کند. از ۱۰۰ و بالاتر از آن به دلیل آنکه فاصله ی بین مولکول‌ها و جنبش آنها خیلی زیاد می‌شود حجم آب بیشتر می‌شود. آب سه چهارم بدن انسان فرا گرفته.

مدیا:مثال.ogg== ویژگی‌های غیرعادی آب ==

1. حجم آب هنگام یخ زدن بیشتر می‌شود.
2. بالا بودن گرمای تبخیر آب.
3. بالا بودن ظرفیت گرمایی ویژه آب.
4. بالا بودن کشش سطحی آب.

[ویرایش] عنصر

عنصر‌ها موادی هستند که از اتم‌های یکسان تشکیل شده‌اند.

نکته:هر عنصر دارای اتم‌های یکسان است که از نظر حجم،شکل،خواص فیزیکی و شیمیایی مثل هم اند ولی اتم‌های عناصر مختلف از نظر خواص شیمیایی و فیزیکی با یکدیگر متفاوت اند.

[ویرایش] مولکول(ترکیب)

کوچکترین ذره ی سازنده ی هر ماده که قابل تجذیه به مواد سادهتر سازنده آن می‌باشد.

[ویرایش] نماد شیمیایی عناصر

دانشمندان برای اینکه زبان واحدی برای عناصر ارائه کنند،حرف اول نام لاتین عناصر را به عنوان نماد شیمیایی عنصر انتخاب کرده‌اند.
به دلیل این که برخی از عناصر حرف اول لاتین آنها یکسان است برای برخی از عناصر حرف دوم آن‌ها نیز به صورت کوچک نوشته می‌شود.مثل:Mg توجه داشته باشید که عناصر را با حرف بزرگ نمایش میدهند و اگر حروفی کوچک بعد از حروف بزرگ آمد حروف دوم(حروف کوچک) با حروف اول یک عنصر است.مثلا: Al=آلمینیوم

مثال:

K	Ca	Ir	CL	Fe
Na	Pb	Cd	Al	Hg
H	N	P	--	--

[ویرایش] فرمول شیمیایی

از کنار هم قرار دادن نماد شیمیایی ۲ یا چند عنصر در کنار هم فرمول شیمیایی به دست می‌آید.
مثال: Ca Co_۳

Na N O_۳
- هر فرمول شیمیایی بیانگر ۲ مطلب است:
۱- تعداد عنصر‌های تشکیل دهنده.
۲- تعداد هر عنصر در آن ماده.

[ویرایش] پیوند کووالانسی

پیوند کووالانسی از نوع پیوند شیمیایی است که قوی بوده و ۲ عنصر را محکم در کنار هم قرار می‌دهد.

نکته:پیوند شیمیایی در مولکول آب از نوع کووالانسی است.پس پیوند شیمیایی در آب محکم و قوی است.

نکته:پیوند‌های بین مولکولی در آب از نوع پیوند هیدروژنی است.

علامت پیوند هیدروژنی (...) است. (اطلاعات بیشتر)

[ویرایش] مولکول قطبی

به مولکول‌هایی قطبی گویند که دارای دو قطب منفي و مثبت هستند.

نکته:مولکول آب مولکولی قطبی است که در آن هیدروژن ‌ها (+) و اکسیژن‌ها (-) است.

آزمایش قطبی بودن آب:اگر جسمی با بار منفی را به باریکه‌ای از آب که از جایی می‌ریزد نزدیک کنیم آب منحرف شده و جهت خود را تغییر می‌دهد.

[ویرایش] ساختار مولكول آب

همان طور كه در قبل ذكر كرديم،مولكول آب قطبي است و پيوند شيميايي آن از نوع كووالانسي و پيوند بين مولكولي آن از نوع هيدروژني است.با توجه به اين مطالب ساختار آب خميده‌است.يعني عنصر هاي «O» و «H» در يك خط راست نيستند.

[ویرایش] ظرفيت

به تعداد پيوند هاي شيميايي كه يك عنصر با عنصر هاي ديگر برقرار كند،ظرفيت عنصر گويند.

مثال: ظرفيت C= ۴

ظرفيت H=۱

[ویرایش] دليل‌های غيرعادي بودن آب

[ویرایش] حجم آب هنگام يخ زدن بيشتر ميشود

1. مولكول آب قطبي است و هر يك از مولكول هاي آب با ۴ مولكول آب ديگر پيوند بين مولكولي هيدروژني برقرار ميكند.در نتيجه اين امر بين آنها فضاهاي خالي ايجاد ميشود. هنگامي كه آب يخ ميزند اين فضاهاي خالي در جاي خود ثابت ميماند و باعث ميشود حجم آب زياد شود.

[ویرایش] گرماي تبخير

نكته:گرماي تبخير آب به مقدار گرمايي كه بايد به ۱گرم مايعي داده شود كه از حالت مايع به بخار تبديل شود

مولكول هاي آب قطبي اند و نيروهاي جاذبه ي بين مولكولي آن از نوع هيدروژني است و بسيار محكم و قوي مي باشند در نتيجه براي شكستن اين پيوند‌های بين مولكولی قوي و زياد و تبديل مايع به بخار انرژی زيادتری لازم است.

نكته:هرچه مقدار گرماي تبخير مايعي بيشتر باشد نيرو هاي جاذبه ي بين مولكولي آن قوي تر است.

مثال: گرمای تبخیر ۱گرم الکل ۱۳۶۰ ژول است و گرمای تبخیر ۱گرم کلروفرم ۲۵۰ ژول است.

الف:نیروی جاذبه ی بین مولکولی در کدام یک قوی تر است چرا؟؟

جواب:الکل،زیرا گرمای تبخیر آن بالاست.

ب:در شرایط یکسان کدام یک زودتر سرد میشوند؟

جواب:کلروفرم،زیرا گرمای تبخیر آن کمتر است.