بررسی موردهایی از اخلاق حرفهای/اصول اخلاق و هوش مصنوعی خودمختار
| « | هر چه آزادی یک ماشین بیشتر باشد، به استانداردهای اخلاقی بیشتری برای آن نیاز داریم. | » |
—رزالیند پیکارد (Rosalind Picard)، مدیر گروه رایانش احساسی در دانشگاهام آی تی | ||
اصول اخلاق ماشین (Machine ethics) یا اخلاق مصنوعی یک رشته نوظهور است که موضوع آن مربوط به تضمین کردن رفتار مناسب از سوی ماشینها (رباتهای خودمختار) است.
وقتی یک عامل (ربات) خودمختار کار میکند، سناریوهای پیچیدهای بروز میکنند که نیاز به تصمیمگیری اخلاقی دارند. تصمیمگیری اخلاقی به عملی میگویند که انتخاب میکند در شرایط خاص از نظر محدودیت، اصول، ارزشها و معیارهای اجتماعی کدام نگرشها و پاسخهای رفتاری قابل پذیرش هستند.
پیشزمینه
[ویرایش]در یک دهه گذشته توجهها از روباتیک صنعتی به سوی رباتیک خدماتی گراییده است. ویراستاران کتابچه اسپرینگر (of Robotics Springer Handbook) متوجه شدند نسل جدید رباتها، تمایل دارند «به گونهای ایمن و مستقل در کنار انسانها در خانه، اداره و جامعه زندگی کنند و به آنها در خدمات، سرگرمی، تحصیلات، بهداشت و تولید و مراقبت کمک کنند».
آیزاک آسیموف در سال ۱۹۴۲ سه قانون برای رباتیک پیشنهاد کرد. این قوانین مجموعهای از نیازهای بنیادی برای ساخت رباتهای هوشمند در داستانهای تخیلی وی هستند. این قوانین به این منظور تدوین شدهاند که تضمین کنند رباتها در خدمت منفعت بشر عمل خواهند کرد.
- یک ربات نبایستی از طریق عمل اشتباه موجب آسیب به بشر شود
- یک ربات باید از قوانین بشری پیروی کند مگر در صورتی که قانون اول را نقض کند
- یک ربات باید از خودش محافظت کند تا هنگامی که قوانین اول و دوم نقض نشوند
پس از این قوانین، یک قانون صفرم هم تدوین شد. قانون صفرم میگوید رباتها نباید به بشر آسیب بزنند. تخطی از این قوانین در رمانهای آسیموف نشان داده شدهاند.
پیوند بین عمل رفتاری و عواطف یکی ار موانع در طراحی رباتهایی است که بتوانند اخلاقمدارانه رفتار کنند. ضرورت وجود عواطف در تصمیمگیریهای رایانهها توسط دانشمند آمریکایی روزالیند پیکارد (Rosalind Picard) پشتیبانی شد. در بیشتر مدت تاریخ رباتیک، رباتها به منظور تعامل با اشیا ساخته میشدند. بنابراین یک نگرش شی ثابت نسبت به آنها وجود داشت. با این حال پیکارد تأکید میکند اگر قرار باشد رباتها با انسانها تعامل کنند، بایستی به گونهای باشند که عواطف را در کرده و شبیهسازی کنند. با تشخیص صدای انسان و تغییرات چهره او، یک ربات میتواند رفتار خود را به گونهای تغییر دهد که با انسان سازگار شود.
یکی از نخستین رباتهای اجتماعی به نام قسمت (Kismet) در دانشگاه امآیتی و توسط سینسا بریزیل ساخته شد. قسمت دارای گیرندههای صوتی و تصویری بود.