بررسی موردهایی از اخلاق حرفهای/تعارض منافع در ویرایش کردن ویکیپدیا: سانشاین ساکس و جک کریور
مقدمه: سانشاین ساکس
[ویرایش]در تایستان ۲۰۱۵ یک روزنامهنگار آزاد (فریلنسر) به نام جک کریور (Jack Craver) پی برد یک شرکت روابط عمومی (PR) به نام سانشاین ساکس (Sunshine Sachs) اقدام به انجام ویرایشهایی مخفیانه در ویکیپدیا نموده است تا از صفحههای مربوط به چند سلبریتی بخشهای ناخوشایند زندگی را بپوشاند. اصلیترین عاملی که جک کریور برای نشان دادن خطای سوگیری در ویکیپدیا عنوان کرد، ویرایشهای صفحه نائومی کمبل مانکن انگلیسی بود. یک کاربر به نام Alexdltb سه ویرایش مشکوک در صفحه نائومی کمبل انجام داده بود:
- او عبارت «کمبل تلاش میکرد به پیشه بازیگری نیز وارد شود» را به «کمبل پیشه بازیگری نیز داشت» تغییر داده بود تا عدم ورود کمبل به پیشه بازیگری را کتمان کند.
- او واژههای «شکست تجاری و جدی» را از جملهای که آلبوم بیبی وومن (baby woman) ساخته کمبل را توصیف میکردند حذف کرده بود. نائومی کمبل در جایی خود گفته بود این آلبوم ریتم اند بلوزی که ساخته است «ارزش زیادی نداشته است».
- کاربر Alexdtlb یک چیزی در مورد زندگی شخصی جنجالی کمبل و ۳ بار اتهام زدن به دیگران برای تجاوز را حذف کرده بود. این اطلاعات هنوز هم در صفحه ویکیپدیای نائومی کمبل دیده میشود ولی این سطور از مقدمه حذف شده است: «گزارشهای زیادی درباره زندگی خصوصی او پخش شده است، به ویژه رابطههایی که با شخصیتهای معروف از جمله مایک تایسون بوکسور نامی، رابرت دنیرو بازیگر مشهور و چندین اتهام تجاوز خبررسانی شده است.»
مجرم بودن سانشاین ساکس پس از آن تأیید شد که چند ایمیل داخلی به بیرون درز کرد و در آنها کارمندان شرکت برای تبلیغ کردن نوشته بودند: «ما اینجاییم تا به مشتریانمان کمک کنیم صفحههایشان را ویرایش کنند!» هر آن ویکیپدیا به یک منبع اطلاعاتی مهمتر تبدیل میشود، دور نگاه داشتن آن از دیدگاههای سوگیرانه نیز مهمتر میشود تا برای کاربران یک منبع اطلاعاتی خوب فراهم شود. رسوایی سانشاین ساکس توجه عموم مردم را به یک مسئله تعمیمیافتهتر یعنی تعارض منافع در ویرایش کردنهای ویکیپدیا جلب کرد. ویرایشهای دارای سوگیری یکی از اهداف کلی ویکیپدیا را تهدید میکند: «خلاصهای از دانش رایج موجود به شیوهای دقیق و منصفانه».
ویکی-پیآر
[ویرایش]یکی از نخستین و معروفترین موارد کشفشده از تعارض منافع در ویرایش کردن ویکیپدیا به شرکت روابط عمومی ویکی-پیآر (Wiki_PR) برمیگردد. این شرکت در سال ۲۰۱۰ در تگزاس تأسیس شد و بیش از ۱۲۰۰ مشتری ویکیپدیا داشت؛ در میان مشتریهای ویکی-پیآر حتی شرکتهای بزرگی چون Priceline.com و Viacom حضور داشتهاند. ویکی-پیآر علاوه بر ساختن صفحه (پیج اینترنتی) برای مشتریان خدمات دیگری مانند «مانیتورینگ صفحه» و «مدیریت بحران» ارائه میداد.