تاریخ ایران/اسماعیلیان
اسماعیلیان، گروهی از شیعیان هفت امامی بودند که به رهبری حسن بن صباح، به الموت قزوین وارد شدند.
سلاطین سلجوقی و خلفای عباسی بغداد در صدد مقابله با آنان بر آمدند، ولی در عمل سرنگونی اسماعیلیه ممکن نشد. تا اینکه مغولان به ایران هجوم آوردند و ایلخانان مغول به حکومت رسیدند و هولاگوخان توانست رکن الدین خورشا را بفریبد و قلعه الموت را تصرف نماید.
حاکمان اسماعیلی
[ویرایش]- حسن بن صباح ۵۱۸-۴۸۳ قمری
- کیا بزرگ امید رودباری ۵۳۲-۵۱۸ قمری
- کیا محمد اول ۵۵۷-۵۳۲ قمری
- حسن دوم گورگیا ۵۶۱-۵۵۷ قمری
- نورالدین محمد دوم ۶۰۷-۵۶۱ قمری
- جلال الدین حسن سوم ۶۱۸-۶۰۷ قمری
- علاءالدین محمد سوم ۶۵۳-۶۱۸ قمری
- رکن الدین خورشا ۶۵۴-۶۵۳ قمری[۱]
اشکال مبارزه
[ویرایش]- تصرف، خرید، مرمت و ساخت قلعه در نواحی مختلف
- اعزام داعیان به ولایات
- سازماندهی و گسترش واحدهای سری مبارزاتی
- نفوذ فداییان اسماعیلی در دربار
- ایجاد تفرقه بین وزیران، شاهزادگان و سلاطین و خلفا
- دعوت مردم به شورش علیه سلاطین و خلفا
- ترویج و گسترش کشاورزی و دامداری
- تقویت بنیه مالی نهضت با تصاحب اموال اشراف
- آموزش فرهنگی و سازماندهی نظامی فداییان
- دعوت و گرایش صاحب منصبان حکومتی
- ترور صاحب منصبان حکومتی و دینی و مخالفان: در صفحات ۱۷-۱۵ منبع مذکور، مشخصات ۸۹ ترورشده در جدولی نوشته شده که منصب آنان چنین است: ۱۲ امیر، ۱۱ وزیر، ۸ قاضی، ۸ مفتی، ۷ والی، ۶ حاکم، ۵ رئیس، ۵ سلطان یا شاه سلسله ها، ۵ عالم، ۴ مرتد از مذهب اسماعیلی، ۳ خلیفه عباسی و فاطمی، ۲ شحنه سلجوقی، ۱ ولیعهد باوندی، ۲ نفر دارای منصب دیگر و ۹ نفر با منصب نامشخص.[۲]
قلاع اسماعیلیه
[ویرایش]خداوندگاران اسماعیلی بر بیش از ۱۰۰ قلعه تسلط داشتند. از این قلعهها، ۱۶ قلعه در استان البرز، ۱۵ قلعه در خراسان جنوبی، ۱۵ قلعه در قزوین، ۱۴ قلعه در سمنان، ۱۳ قلعه در گیلان، ۱۰ قلعه در تهران، ۸ قلعه در خراسان رضوی، ۶ قلعه در زنجان، ۲ قلعه در اصفهان و ۲ قلعه نیز در استان خوزستان واقع شده بودند.[۳] بقایای برخی از قلعه ها بویژه قلعه الموت در قزوین و قلعه رودخان در گیلان هنوز پابرجا و مورد بازدید گردشگران است.