رابطه میان پیشرفت فناوری اطلاعات و تکمیل جهانی شدن

ویکی‎کتاب، کتابخانهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

ما در معرض تحولات گوناگون جهانی شدن از جمله ظهور صنایع جهانی ارتباطات، رشد شرکت‌های چند ملیتی، تأثیر بازارهای مالی جهانی، گرم شدن سیاره زمین و اقدامات بین‌المللی مربوط به حقوق بشر قرار گرفته‌ایم. عوامل فوق به ایده جامعة جهانی اهمیت خاصی بخشیده‌اند. بشر امروز می‌داند که محدودیت‌های جغرافیایی هر روز کمتر شده و جهان به یک مکان واحد تبدیل می‌شود.

مفهوم جهانی شدن به تدریج وارد محافل علمی شده است. این مفهوم تا اوایل دهه ۱۹۸۰ اعتبار علمی چندانی نداشت ولی از آن به بعد، کاربرد مفهوم کاملاً جهانی شده است. اغلب جنبه‌های جهانی شدن در واقع تعهد و انعکاسی است که هم شامل افزایش سطح برنامه ریزی تجاری برای بازاریابی در سطح جهان و هم اقد اماتی می‌شود که از سوی جنبش طرفداران محیط زیست برای حفظ سیاره زمین به عمل می‌آید.

مفهوم جهانی شدن از لحاظ ایدئولوژیک شبهه‌انگیز است زیرا همانند مفهوم نوگرایی که قبلاً مطرح بود، توجیه کننده این اندیشه است که گسترش فرهنگ غربی و جامعة سرمایه‌داری محصول نیروهایی است که از کنترل انسان خارجند و در جهت تغییر جهان عمل می‌آیند. این واقعیتی کتمان‌ناپذیر است که مرحلة جهانی شدن با این تحولات همراه است.

جهانی شدن نتیجة مستقیم گسترش فرهنگ اروپایی از طریق مهاجرت، استعمار، و تقلید فرهنگی به سراسر کره زمین است. این پدیده هم چنین به طور ذاتی از طریق فعالیت‌های سیاسی و فرهنگی با الگوی توسعه سرمایه‌داری همراه است. اما این گفته به این معنا نیست که سراسر سیاره زمین باید غربی یا سرمایه‌داری بشود، بلکه به این معناست که هر نظام اجتماعی باید وضعیت خود را نسبت به غرب سرمایه‌داری سامان دهد یا رابطه و نسبت خود را با آن بداند.

جهانی شدن فرآیندی است که از ابتدای تاریخ بشر وجود داشته و با نوگرایی و توسعة سرمایه‌داری هم‌زمان بوده و از همان زمان تأثیرات آن رو به فزونی بوده است، اما اخیراً شتابی ناگهانی در آن پدیدار شده است. جهانی شدن یک فرایند متأخر است که با سایر فرآیندهای اجتماعی نظیر فراصنعتی شدن و فرانوگرایی یا شالوده‌شکنی سرمایه‌داری همراه است.

نویسنده: رضا غفاری