پرش به محتوا

آموزش زبان کردی/مصوت‌ها

ویکی‎کتاب، کتابخانهٔ آزاد

در الفبای کردی مصوت‌ها به مانند صامت‌ها نوشته می‌شوند و چیزی به نام حرکت در آن وجود ندارد و به همین دلیل برخلاف زبان عربی و فارسی که یک کلمه می‌تواند به چندین شکل خوانده شود، در کردی چنین حالتی رخ نمی‌دهد. حروف مصوت الفبای کردی عبارتند از:

ا، و، وو، ۆ، ە، ی، ێ

حرف ا

[ویرایش]

این حرف مانند حرف آ خواندە می‌شود. در فارسی ا می‌تواند به شکل‌های مختلف تلفظ شود (اَبر، اِسم، اُردک) ولی در کردی فقط مانند آ تلفظ می‌شود (ā):

آرام: ئارام - باران: باران

حرف و

[ویرایش]

این حرف صامت هم هست. تلفظ این حرف به طور دقیق در زبان فارسی نیست فقط می‌توان گفت از «او» در زبان فارسی کوتاه‌تر است (u):

مثلاً «و» در نور و مسعود اگر کوتاه تلفظ شود چنین تلفظی دارد.

حرف وو

[ویرایش]

تلفظ این حرف به طور دقیق مانند «او» در زبان فارسی است. (ū)

نور: نوور - دور: دوور

حرف ۆ

[ویرایش]

تلفظ این حرف به طور دقیق در زبان فارسی نیست فقط می‌توان گفت از ــُـ (ضمه) در زبان فارسی بلندتر است (ō):

این حرف قدیم در زبان فارسی وجود داشت (واو مجهول) ولی الان در فارسی آن را با «او» تلفظ می‌کنند. مثلاً دۆست، دوست خوانده می‌شود.

حرف ە

[ویرایش]

تلفظ این حرف مانند فتحه است. (a) این حرف فقط دو شکل دارد: ه ـه

اَبر: ئەبر - اَسمر: ئەسمەر

حرف ی

[ویرایش]

این حرف صامت هم هست. تلفظ این حرف دقیقاً مانند «ای» در فارسی است. (ī)

کیوی: کیوی - ایراد: ئیراد - شیر (خوردنی): شیر

حرف ێ

[ویرایش]

تلفظ این حرف به طور دقیق در زبان فارسی نیست فقط می‌توان گفت از ــِـ (کسره) در زبان فارسی بلندتر است (ē):

این حرف قدیم در زبان فارسی وجود داشت (یای مجهول) ولی الان در فارسی آن را با «ای» تلفظ می‌کنند. مثلاً ئێران، ایران خوانده می‌شود، به دێو می‌گویند دیو و به شێر می‌گویند شیر (حیوان).

حرف ۊ

[ویرایش]

تلفظ این حرف در زبان فارسی نیست. این مصوت در کردی سورانی استفاده نمی‌شود و مخصوص گویش‌های جنوبی زبان کردی است. تلفظ آن شبیه (ü) در زبان‌های خارجی است.


بزرۆکە

[ویرایش]

یک نیمچه مصوت دیگری هم هست که آن هم به طور دقیق در زبان فارسی نیست ولی از ــِـ (کسره) کوتاه‌تر است و آن را نمی‌نویسند. در الفبای کردی لاتینی با i نشان می‌دهند.

من: min - مردن: mirdin